بنیاد آموزش، ایمنی و پیش گیری از اثرات سوانح ( آپ )

منابع اصلی مدیریت امداد و نجات: 1- سوانح و رابطه آن باتوسعه و برنامه ریزی 2- برنامه ریزی و نقش آن در پیشگیری از سوانح

کانون پیشگیری از سوانح و حوادث
نویسنده : حمید رضا موحدی زاده - ساعت ۱:٢٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٥/٦
 

یکی از مشکلات مهم بهداشت عمومی و سلامت جوامع در سرتاسر دنیاست. تخمین زده می شود که سالانه 5 میلیون نفر در اثر حوادث جان خود را از دست می دهند و دهها برابر دچار معلولیت می شوند. در این میان، حوادث ترافیکی مهمترین عامل مرگ و میر در کشورهای در حال توسعه می باشد که روزانه جان هزاران نفر را در راههای سرتاسر دنیا می گیرد و 4 میلیون خانواده را متحمل درد و رنج فراوان می نماید. پیشگیری از حوادث ترافیکی راهها طیف وسیعی از فعالیت ها را شامل می شود از این فعالیتها می توان به توسعه و مدیریت زیر ساخت ها در جاده ها، تولید و عرضه خودروهای ایمن تر، اجرای قوانین، برنامه ریزی  رفت و آمد، فراهم نمودن خدمات بهداشتی و بیمارستانی، خدمات رفاهی کودکان، برنامه ریزی شهری و زیست محیطی اشاره نمود بخش بهداشت شریک مهمی در این فرایند می باشد.


نقش آن تقویت شواهد، هدایت، حمایت همه جانبه و مشارکت در اجرا و ارزشیابی مداخلات می باشد.

   لذا طرح عملیاتی سال 1387 پیرامون سه موضوع سوانح و حوادث ترافیکی- سوانح و حوادث خانگی و همچنین ثبت سوانح و حوادث بیمارستانی در نظر گرفته شده است و استراتژی ها و فعالیتهای مختلف در این سه زمینه تدوین گردیده است.

   قابل ذکر است در کنار این طرح عملیاتی برنامه های جامعه ایمن کانون پیشگیری از سوانح و حوادث نیز پیگیری می شود.

   درصد پوشش خانوار از نظر بازدید ایمنی منازل در سال 85 6/89% بوده است و در سال 86 شاخصی نداریم زیرا یکساله محاسبه می شود طبق بررسی بعمل آمده در سال 1386 حوادث ترافیکی 45% از کل حوادث و حوادث خانگی 41% از کل سوانح و حوادث را به خود اختصاص داده اند.

   میزان بروز مصدومیت ناشی از حوادث 7/263 درصد هزار و میزان مرگ و میر ناشی از حوادث 8/41 درصد هزار در سه ماهه اول سال بوده است.

جامعه ایمن

   بنیاد جوامع ایمن در سال 1996 در شهر تورنتو کانادا بدنبال مرگ یک جوان در اثر تخلیه یک بشکه حاوی مواد اشتعال زا ، پی ریزی شد. علت حادثه شاید عدم آشنایی او با اشتعال زا بودن مواد درون بشکه بود.

   جامعه ایمن در پی ایجاد نگرشی نوین در باورهای موجود در زمینه آسیبها است که این خود بدون تغییر در باورهای بنیادین جامعه در اثر آموزش و پیگیری های مداوم توسط مسئولین جامعه محقق نخواهد شد.

   ایمن در هر جامعه بر 4 اصل استوار است: باور ایمنی، دانش بکارگیری صحیح وسایل ایمنی، دسترسی به ملزومات ایمنی و احترام به قوانین. برای رسیدن به یک جامعه ایمن داشتن تمامی این شرایط الزامی است.

   در ایران حادثه ها با میانگین سنی 35.7 سال ، بالاترین بار بیماری را به خود اختصاص داده است. در این راستا اداره سوانح و حوادث مرکز مدیریت بیماریها، تاکنون سه برنامه را در دست اجرا گذاشته است:

   پیشگیری از حوادث خانگی در سال 1383 ، پیشگیری از حادثه ها در سطح شهرستانها یا برنامه جامعه ایمن  در سال 1375 و برنامه سوم پیشگیری از حوادث ترافیکی.

ادامه مطلب:Safe Society.pdf(300KB)B

شاخص های ورود به جامعه جهانی جوامع ایمن

1) تدارک برنامه ها و خدماتی که بر اساس دیدگاه درون بخشی و برون بخشی شکل گرفته باشند.

دلایل:

  • حمایت ازتلاشها و اقدامات بسترسازی و ایجاد حرکت در جامعه براساس قالب نگرش مشارکتی؛

  • تقویت و بوجودآوردن فرصتهای لازم برای  ایجاد منابع علمی و تجربی در مورد پیشگیری از آسیب و ایمنی در جامعه؛

  • حمایت از نگرش سازمانی برای برخورد با مشکلات مربوط به آسیب.

2) مرکزی که بتواند برای انجام و ارتقای اقدامات منسجم که شبکه های اجتماعی را نیز در بر داشته باشد، برنامه مدون داشته باشد.

دلایل:

  • حمایت از جوامع و سازمانهای محلی  در سطح محلی؛

  • حمایت از اقدامات جهت دار که مشکلات مربوط به ایمنی و آسیب را در اولویت قرار داده باشد؛

  • ایجاد  محیطی برای توجه متمرکز به معضلات جامعه از طریق شبکه های متمرکز محلی.

3) مرکزی که نقش مرجع  را برای جوامع در ایجاد حرکتهای اولیه برای استقرار جامعه ایمن بعهده گیرد.

  • ارتقای درک وپذیرش قالب جامعه ایمن بعنوان یک عضو شناخته شده Collaborating Centre on Community Safety Promotion که همکارسازمان جهانی بهداشت محسوب می شود.

4) مرکزی که فرآیندهای برنامه ریزی راهبردی مبتنی بر جامعه را تسهیل و حمایت می کند.

دلایل:

  • ترویج  بکارگیری و استفاده از اطلاعات و داده های معتبر برای هدایت اقدامات مبتنی بر جامعه؛

  • حمایت از ایجاد و بکارگیری راهکارهای ارزیابی؛

  • شروع مستند سازی اقدامات مبتنی بر جامعه.

5) مرکزی که مدیریت و رهبریت را در ارتباط با اولویتهای موضوعات مربوط به آسیب ، گروههای پرخطر و آسیب پذیرجامعه به منصه ظهور رساند.

دلایل:

  • مرجع ذی صلاح برای اقدام بر اساس زیربنای علمی از مشکلات مربوط به آسیب، جمعیت در معرض خطر، آخرین یافته های پژوهشی و راهکارهای مداخله ای؛

  • کار با گروههای پرخطر، و آسیب پذیر برای ایجاد فرصتهای مناسب برای فعالیت.

6) مرکزی برای ارائه خدمات و اطلاعات تخصصی در حوزه آسیب و موضوعات مراقبه و پایش آسیب.

دلایل:

  • فراهم کردن حمایت از گروههای آغازکننده اقدمات مبتنی بر جامعه برای دسترسی به اطلاعات در جهت برنامه ریزی؛

  • بکارگیری متخصصین برای هدایت برنامه در جهت مستندسازی و پایش آسیب و علل آن.

7) مرکزی برای ایجاد حمایت طولانی مدت از جوامع ایمن و شبکه جامعه ایمن در برنامه عملیاتی سازمانهای وابسته به خود.

  • اطمینان از وجود یک منبع مطمئن و پایدار در اقدامات صورت گرفته در قالب جوامع ایمن؛

  • اطمینان از وجود یک پشتیبان آموزشی در چارچوب شبکه جامعه ایمن.

8) مرکزی که بتواند از کسانی که مسئولیت استخراج شاخصهای مناسب در سطح جامعه ، برای ارزیابی فرآیندها و تأثیرات ناشی از تغییرات صورت گرفته در میزان آسیب را دارند، حمایت و پشتیبانی لازم را فراهم کند.

دلایل:

  • حمایت از شکل گیری مکانیزمهای ارزیابی در سطح جامعه برای تسهیل عملیات پیاده کردن و مدیریت برنامه؛

  • منبعی که از طریق خودارزیابی، مسئولین جامعه و سازمانهای همکاری کننده را تغذیه اطلاعاتی کند؛

  • ارتقای توانایی جوامع برای اقدام در زمینه های مورد علاقه با استفاده از ابزارها و دیدگاههای علمی.

9) مرکزی که تجارب خود را در سطح ملی و فراملی منتشر کند.

دلایل:

  • مشارکت درایجاد منابع علمی در قالب جامعه ایمن در سطح شبکه های ملی و بین المللی جوامع ایمن و دیگر کسانی که به هر نحو در زمینه جامعه ایمن فعالیت می کنند.

10) مرکزی که فعالیتها و اقدامات پژوهشی در زمینه جامعه ایمن را گزارش کند.

  • حمایت از انتشار سازمان یافته و قابل دسترسی دانش و تجربه.