بنیاد آموزش، ایمنی و پیش گیری از اثرات سوانح ( آپ )

منابع اصلی مدیریت امداد و نجات: 1- سوانح و رابطه آن باتوسعه و برنامه ریزی 2- برنامه ریزی و نقش آن در پیشگیری از سوانح

نقش فرهنگ سازی در کاهش بلایای طبیعی از سوی مدیریت شهری
نویسنده : حمید رضا موحدی زاده - ساعت ۱٢:۱٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٥/٦
 

این مناسبت فرصت خوبی است که مدیریت شهری و شهرداریها در زمینه معرفی و ارائه آمار عملکرد شهرداری و سازمانهای وابسته در زمینه های مرتبط با حوادث و مدیریت بحران نظیر برنامه های آموزشی و پیشگیری و احداث و راه اندازی پروژه های عمرانی ، معرفی طرحها و پروژه های شاخص در زمینه کاهش آسیب پذیری شهری در برابر حوادث و برگزاری نمایشگاهها و جشنواره های مرتبط با سوانح و بلایای طبیعی در اماکن عمومی از طریق رسانه های خبری برنامه ریزی و اقدام لازم را به عمل آورند .

در این راستا، در طرح های توسعه شهری، کاهش وقوع حوادث و سوانح متعدد از جمله زلزله های مهیب، سیل، طوفان های فصلی،خشکسالی، رانش‌های مکرر زمین ، بارش برف سنگین و موج سرما و یخبندان، آتش سوزی های وسیع جنگلها، حوادث شهری و سایر حوادث گوناگون در کشور باعث شده ایران یکی از 10 کشور آسیب پذیر جهان از حیث وقوع حوادث طبیعی محسوب شود.


با توجه به اینکه شهرهای کشور که 70 درصد از جمعیت کشور را در خود جای داده اند بیشترین آسیب پذیری را در زمان وقوع هر یک از حوادث و سوانح دارا می باشند لذا وقوع حوادث طبیعی و انسان ساخت علاوه بر بروز تلفات انسانی، موجب آسیب و خسارتهای سنگین بر ساخت و سازهای شهری، تأسیسات زیربنائی، اماکن مسکونی و تجاری و کارخانجات  همچنین امنیت روحی، روانی و اقتصادی مردم را نیز به خطر می اندازد. بنابراین به نظر می رسد نقش شهرداریها در این زمینه باید برجسته تر گردد و در شهرهای بزرگ محور اصلی مدیریت بحران و اقدامات مرتبط با کاهش بلایا باید شهرداریها باشند. 

مدیریت شهری در سرتاسر کشور ناگزیر است برای کاهش اثرات بلایای طبیعی در شهرها، از کارایی بسیار بالایی برخوردار باشد و آن را با گذشت زمان افزایش دهد. همچنین، همواره روش های مدیریت و فناوری های موجود را به ویژه در مورد ایمن سازی خدمات تأسیسات و ساختمانهای شهر بهبود بخشد و به هنگام نماید .

ابعاد وسیع خسارات و تلفات ناشی از بلایای طبیعی در شهرهای گوناگون جهان سبب شده است پژوهش های کاربردی گسترده ای در زمینه بهینه کردن ایمن سازی شهرها انجام گیرد. از سوی دیگر، روش های مقابله با بلایای طبیعی و ایمن سازی شهرها، افزایش کارایی روش های مقابله با بلایای طبیعی و ایمن سازی شهری را ضرورت بخشیده است. بنابراین آشکار است که پژوهش های کاربردی در امور مربوط به ایمن سازی شهرها در برابر بلایای طبیعی سبب افزایش ابتکارات در طراحی ها و یافتن بهترین سیاست ها و کارآترین و با صرفه ترین روشها و فناوری ها خواهد شد .

برای دستیابی به این هدف، گنجاندن برنامه های کاهش آسیب پذیری شهروندان و جامعه که در معرض مخاطرات و بلایای طبیعی هستند در طرح های توسعه شهری ضرورت دارد.

خوشبختانه در سالهای اخیر مدیریت بحران و ایمن سازی شهرهای کشور مورد توجه قرار گرفته است، زیرا مدیریت شهری کشور ناگزیر است برای کاهش اثرات بلایای طبیعی در شهرها منسجم تر و کارآتر از گذشته عمل نماید و روش های مدیریت و فناوری های مرتبط با ایمن سازی خدمات تأسیسات و ساختمانهای شهر را دائماٌ بهبود بخشد و به روز نمای آسیب پذیری شهروندان و جامعه در معرض مخاطرات و بلایا ضرورت دارد. بنابراین، برای توسعه پایدار، نخست شهرها باید در جهت بقای سالم خود بکوشند.

  با همین دیدگاه است که باید شهرها و شهروندان را با شیوه های ارتقای آمادگی از جمله مانورهای مقابله با بحران در مقابل بلایای طبیعی و حوادث و ارائه آموزشهای کاربردی به خانواده ها به ویزه زنان و جوانان توانمند و استوار نمود تا بتوانند به حیات و رشدشان ادامه دهند. از سوی دیگر، افزایش آگاهی مردم در مورد خطرات ناشی از بلایای طبیعی و ایجاد تغییرات در رفتار مردم ضرورت دارد. شهروندان باید اعتقاد پیدا کنند که با فراگیری آموزش های مناسب، می توانند خود را طوری سازماندهی نمایند که در مقابل بلایای طبیعی،پیش گیری و خودامدادی نمایند.  همچنین برای ایمن سازی شهرها در مقابل بلایای طبیعی، فرهنگ ایمن سازی شهرها باید گسترش یابد. بدیهی است در اجرای سیاست های ایمن سازی شهرها، مردم، مدیران شهری و مسئولان دولتی نیز باید مشارکت و تعهد کافی داشته و همچنین دانش لازم را کسب نمایند.

از پیش مشخص کردن نقش و مسئولیت های مدیران شهری بر اساس برنامه های جامع مدیریت بحران بلایای طبیعی در سطح شهرداری ها، استانداری ها و سایر دستگاههای مرتبط در کشور از جمله اولویتهای مهم در این بخش است .

در سطح مناطق شهرداری نیز، هسته های مدیریت بحران نقش و اهمیت بسزائی داشته و در هنگام رویداد واقعه می بایست بصورت عملیاتی در کوتاهترین زمان ممکن وارد عملیات امداد و نجات گردند.

آماده سازی شهروندان برای مقابله با بلایای طبیعی عامل مهم دیگر در این زمینه است که بر اساس آن اعضای جامعه شهری را باید از مسئولیت خود برای حفاظت از خودآگاه ساخت. باید با تبلیغات و آموزش باید سطح آگاهی مردم را نسبت به ریسک های بلایای طبیعی بالا برد؛ افزون براین، باید آنها را در مورد اقدامات و آمادگی و ایمن سازی در مقابله با بلایای طبیعی آموزش و مشارکت داد که در این بین انجام مانورهای شهری از اهمیت خاصی برخودار است.

 فرهنگ‌سازی برای مقابله با سوانح و بلایای طبیعی باید از سنین کودکی آغاز شود تا بتوان در سایر سطوح جامعه آن را تعمیم داد. علت اینکه هنوز آنطور که باید توفیق لازم برای نهادینه‌سازی جهت آمادگی و مقابله با حوادث طبیعی در جامعه ایجاد نشده این است که باید آموزش‌ها از سنین پایین آغاز شود.

با توجه به اینکه بیشترین آسیب‌پذیری‌ها در زمان حوادث در سنین پایین است، لذا  آموزش قشر نوجوان در مدارس بسیار با اهمیت است .

 

 

 

  همچنین مستند سازی اصولی و صحیح رویدادهای مربوط به این مانور از سوی دستگاههای دست اندرکار می‌تواند فعالیت‌های مختلف و رفتارهای مناسب برای مقابله با حوادث را در معرض استفاده همگان قرار دهد.

در این عرصه نقش تشکل های مردمی و خانواده ها به ویزه زنان و جوانان را در پیشگیری و کنترل حوادث و سوانح مهم است و تشکل های مردمی و خانواده ها می توانند به عنوان بازوی توانمند شهرداریها در زمینه کنترل و پیشگیری از وقوع حوادث و سوانح انجام وظیفه نمایند .

همچنین نقش آموزش همگانی که از جمله وظایف عمده شهرداریها در این موضوع است بسیار با اهمیت است و این آموزش ها را می توان تعاملی دو جانبه جهت مداخله مؤثر در کاهش مخاطرات و افزایش ایمنی شهری محسوب کرد .

 هفته کاهش بلایای طبیعی  از 18 لغایت 24 مهرماه و با توجه به موضوع شعار جهانی بلایای طبیعی با عنوان " کاهش خطر پذیری در مناطق شهری و برگشت پذیری شهرها در مقابل حوادث " برگزار می شود.