بنیاد آموزش، ایمنی و پیش گیری از اثرات سوانح ( آپ )

منابع اصلی مدیریت امداد و نجات: 1- سوانح و رابطه آن باتوسعه و برنامه ریزی 2- برنامه ریزی و نقش آن در پیشگیری از سوانح

سوانح طبیعی و غیر طبیعی

 

1.(Types of Disasters) انواع سانحه

-

سوانح طبیعی(از قبیل سیل، زلزله، توفان، غیره)

-

سوانح ساخته دست بشر:

-

سوانح صنعتی و تکنولوژی ( از قبیل آلودگی، آتش سوزی، انفجار، غیره)

-

 سوانح پیچیده(از قبیل جنگ، نزاع داخلی، درگیریهای مسلح، غیره)

-

و سایر موارد دیگر (تصادفات جاده ای، آمبودها، غیره)

2. (Slow Onset Disasters) سوانح آرام

موقعیتهایی آه در آن توانمندی مردم برای حفظ معیشت خود به آرامی به سمت نقطه ای تنزل می یابد آه در

آن سرانجام ادامه حیات به مخاطره میافتد. اینچنین موقعیتهایی نوعا بوسیله شرایط سیاسی، اقتصادی،

اجتماعی، یا بومی به وجود می آیند.

3. (Sudden Onset Disasters): سوانح غیزمترقبه

حوادث ناگهانی آه بوسیله پدیده های طبیعی مانند زلزله، سیل، توفان، و فوران آتشفشان بوجود می آیند.

اینچنین سوانحی غالبا بدون هیچ گونه هشداری یا حداقل هشدار رخ می دهند و تاثیرسریع و نامطلوبی بر روی

جمعیت انسانی، فعالیتها و سیستم اقتصادی می گذارند.

هدف نهایی از مدیریت سوانح

From HVc to HCv

HVc HCV

حوادث زیاد حوادث زیاد

آسیب پذیری بالا توانمندی بالا

توانمندی پایین آسیب پذیری پایین

4.مخاطره:)(Hazard

 هر نوع حادثه طبیعی، دست ساخت بشر یا ترآیبی از هر دو آنها آه به زندگی انسانها آسیب می رساند و

خسارت به مال، معیشت، خدمات و محیط زیست می زند.

5.سانحه:)(Disaster

اختلال جدی در عملکرد جامعه آه منجر به خسارات زیست محیطی، مادی، و بشری گسترده می شود ونیز

توانمندی جمعیت آسیب دیده برای پاسخ گویی به آنها به حد آافی نمی باشد.

مثال:

توفان یا زلزله ای آه در یک منطقه غیرمسکونی رخ می دهد نمی تواند به عنوان سانحه تلقی گردد.

زلزله زمانی تبدیل به سانحه می شود آه تاثیر شدید و مخربی بر روی یک جمعیت، اموال آنها، و یا معیشت

آنان و محیط زیست می گذارد. در این صورت میزان خسارت به قدری گسترده می شود آه جمعیت به تنهایی

توان مقابله با آن را ندارد ودر نتیجه آن نیاز به آمکهای بیرونی پیدا می آند.

 در غیر اینصورت، اگر جمعیت به تنهایی توانایی مقابله با آن را داشته باشد، این حادثه به عنوان یک وضعیت

اضطراری تلقی می شود نه یک سانحه.

وضعیت اضطراری وضعیتی است آه در آن به یک واآنش سریع نیاز است.

6. (Vulnerability): آسیب پذیری

ف ای مفهومی آه مجموعه شرایط حاآم شارهای اقتصادی، اجتماعی، فیزیکی و یا جغرافیایی را توصیف می

آند. این مجموعه شرایط و فشارها توانایی جمعیت در خصوص آاهش، آمادگی و مقابله با حوادث را محدود

می نماید.

7. (Capacity): توانمندی

عبانم لماش توانمندی ، امکانات، و نقاط قوت موجود در خانوارها و جوامع می شود آه به آنها توانایی لازم

برای مقابله، مقاومت، آمادگی، پیش گیری، آاهش و یا بهبودی سریع از یک سانحه را می دهد.

8. (Relationship: Hazard & Disaster): ارتباط مخاطره با سانحه

یم هحناس هب لیدبت با افزایش آسیب پذیریهای موجود حوادث شوند. چنانچه میزان حادثه خیلی گسترده باشد یا

آسیب پذیری خیلی بالا و توانمندی نا آافی باشد درآن صورت ریسک خطر بالا می رود و از حد توان محلی

خارج و جمعیت قادر به مقابله با آن نمی باشد و لذا سانحه رخ می دهد (مخاطره تبدیل به سانحه می شود).

9.یلاب (Mitigation): آاهش اثرات ا

اقداماتی آه قبل از یک سانحه انجام می دهیم. این اقدامات با هدف آاهش اثرات نامطلوب یک سانحه بر روی

جمعیت، جامعه و محیط زیست صورت می پذیرند.

10.هحناس (Prevention): پیشگیری از

اقداماتی آه به منظور جلوگیری از سوانح یا آاهش شدت/تکرار حادثه ای خطرناک انجام می شوند به گونه ای

آه تبدیل به سانحه نشود.

11.ین (Rehabilitation): بازتوا

هیاپ اقداماتی آه بعد از یک سانحه به منظور برقراری مجدد خدمات ، آمک به مردم آسیب دیده برای جبران

خسارات فیزیکی و امکانات جامعه، احیاء فعالیتهای اقتصادی و تامین حمایتهای روانی و رفاه اجتماعی

بازماندگان انجام می گیرد. در حالی آه بازتوانی در ابتدا بر روی توان جمعیت آسیب دیده برای از سر گرفتن

زندگی آم و بیش عادی تمرآز می آند، ان بایستی همیشه در مسیر آاهش آسیب پذیری و بهبود سطح زندگی

جمعیت حرآت نماید.

ونع هب بازتوانی را می توان ان فاز موقت بین امداد رسانی فوری و ادامه توسعه محسوب آرد.

12. (Reconstruction): بازسازی

اهنامتخاس ینیزگیاج بازسازی قسمتی از بازتوانی می باشد آه ان را به عنوان ، ماشین آلات، تجهیزات و مواد

تخریب شده و یا آسیب دیده در یک سانحه تعریف می نمایند. بازسازی بایستی آاملا هماهنگ با برنامه های

توسعه دراز مدت باشد، و نیز خطرات سوانح آینده و احتمالات آاهش اینچنین خطراتی با انجام یک سری

اقدامات مناسب را نیز در نظر گیرد. ساختارها و خدمات آسیب دیده الزاما به حالت یا موقعیت قبلی خود

بازگردانده نخواهند شد و ممکن است شامل جایگزینی هر گونه تمهیدات یا تدارآات موقت ایجاد شده به عنوان

بخشی از پاسخ گویی یا بازتوانی اضطراری شود.

13.هحناس تیریدم:)(Disaster Management

فرآیندی سیستماتیک به منظور بکار گیری تصمیمات اجرایی، سازمانی، مهارتها، و ظرفیتهای عملیاتی برای

اجرای سیاستها، استراتژی ها و توانمندی های جامعه و جمعیت در جهت آاهش اثرات حوادث طبیعی،

سوانح تکنولوژیکی و زیست محیطی مرتبط به آن می باشد.

14.هحناس تیریدم دنیآرف یل (DM Components): پنج مولفه اص

1. یزیر همانرب)CP(

2. آمادگی سازمانی

3.

هعماج حطس آمادگی در

4.

ییوگ خساپ

5. بازتوانی

15.مانربهبقرتم ریغ (Contingency Planning): ه ریزی برای سوانح

فرآیند تشکیل اهداف، رویکردها، و دستور العمل های آماده سازی عاملین درگیر در پاسخ گویی به سانحه به

طور موثر و بر اساس سناریوها و آمادگی های صحیح و درست.

16. (Scenario): سناریو

یم شرح یک دوره محتمل حوادثی آه تواند رخ بدهد آه خود پایه ای برای فرضیه های برنامه ریزی می باشد.

17. (SOP): دستور العمل های عملیاتی استاندارد

خساپ همانرب سلسله مراحل و اقدامات جامع در سیستم پاسخ گویی یک سازمان آه می تواند با عملیاتی نمودن

گویی به سانحه منجر به واآنش سریع و موثر گردد__