بنیاد آموزش، ایمنی و پیش گیری از اثرات سوانح ( آپ )

منابع اصلی مدیریت امداد و نجات: 1- سوانح و رابطه آن باتوسعه و برنامه ریزی 2- برنامه ریزی و نقش آن در پیشگیری از سوانح

انتشار2کتاب سوانح ازسوی شرکت عمران وبهسازی شهری کشور/ نویسنده: حمیدرضاموحدی زاده

2 اثر پژوهشی و کاربردی تحت عناوین " سوانح و رابطه آن با توسعه و برنامه ریزی " و " نقش برنامه ریزی در پیش گیری و کاهش سوانح " منتشر شد.

 

 

به نام خداوند جان و خرد/

دوست گرامی و ارجمند/

با سلام و تقدیم احترام،

این ۲ اثر پژوهشی و کاربردی تحت عناوین " سوانح و رابطه آن با توسعه و برنامه ریزی " و " نقش برنامه ریزی در پیش گیری و کاهش سوانح "، ماحصل و دستاورد سال ها تلاش، تجربه، تفکر، تحقیق و تدریس مؤلف می باشد که می تواند گنجینه ای آموزشی و مدیریتی برای مدیران و کارشناسان سازمان های مرتبط با سوانح طبیعی و مصنوعی نظیر هلال احمر، بهزیستی، شهرداری، آتش نشانی، اورژانس، سازمان مدیریت بحران و حوادث غیرمترقبه و سازمان مسکن و شهرسازی و

دانشجویان مقاطع کارشناسی و ارشد در رشته های مدیریت امداد و نجات، مدیریت بحران، پدافند غیرعامل و برنامه ریزی شهری باشد.

 در تألیف و تدوین این مجموعه سعی شده است ضمن استفاده از تجارب کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه و تحقیقات کاربردی کشورهای حادثه خیز هم چون ژاپن و زلزله فاجعه آمیز بم، به ارائه راهکارهای عملیاتی و اجرایی در مواجهه و مدیریت سوانح طبیعی نظیر زلزله، سیل، سونامی، آتشفشان و... و سوانح مصنوعی مانند آلودگی محیط زیست، ترافیک، تصادفات جاده ای، حوادث اتمی و شیمیایی پرداخته شده است. امید است به لطف خداوندگار آفرینش این کتاب ها به عنوان منبع و مرجعی برای افراد و گروه های ذکر شده مورد استفاده و بهره برداری قرار گیرد. باتشکر

حمیدرضا موحدی زاده

کارشناس ارشد مدیریت دولتی و منابع انسانی

 

شرایط خرید کتاب های منتشر شده از سوی سازمان عمران و بهسازی شهری

وزارت راه، مسکن و شهرسازی ایران

علاقه مندان به خرید این کتاب ها (۱- سوانح و رابطه آن با توسعه و برنامه ریزی ۲-  نقش برنامه ریزی در پیش گیری و کاهش سوانح ) می توانند مبلغ ۳۶۵/۰۰۰ ریال ( ۲۹۰/۰۰۰ ریال بابت قیمت کتاب ها و ۷۵/۰۰۰ ریال بابت هزینه پست پیشتاز ) به شماره حساب جاری بانک ملی شعبه استانداری ۰۱۰۴۳۷۳۳۳۲۰۰۳ ( یا شماره کارت ۶۰۳۷۹۹۱۴۸۱۰۸۷۳۳۰ ) به نام حمیدرضا موحدی زاده واریز و فیش آن را به همراه آدرس دقیق پستی و شماره تماس خود ارسال نمایند.

۱- ارسال از طریق ایمیل movahedizadeh@yahoo.com

۲- ارسال از طریق فکس ۰۵۱۳۷۶۷۸۹۴۲

۳- شماره همراه ۰۹۱۵۳۱۱۶۰۲۵ / حمیدرضا موحدی زاده

۴- شماره همراه ۰۹۱۵۱۳۱۱۱۵۰ / مهندس جواد محبی، شرکت عمران و مسکن سازان شرق کشور

 

فهرست مطالب کتاب نقش برنامه ریزی شهری

در

پیش گیری، کنترل و کاهش سوانح

 

عنوان صفحه

 

مقدمه

- مقدمه مولف........................................................................................................................ ۷

- پیام سرپرست مرکز علمی، کاربردی بهزیستی استان خراسان رضوی..................................... ۹

- اهداف علمی و کاربردی درس «نقش برنامه­ریزی در پیش­گیری از سوانح»................... ۱۰

 

بخش اول : تعاریف و مفاهیم برنامه ریزی و نقش آن در سوانح

 

قسمت اول : تعاریف و اصطلاحات

۱- تاریخچه برنامه ریزی شهری........................................................................................... ۱۵

۲- تعاریف برنامه ریزی شهری(urban planning).......................................................................

۳-  مبانی واصول برنامه ریزی شهری................................................................................... ۲۵

۴-  اهداف برنامه ریزی برای مواجهه با سوانح.................................................................... ۲۹

۵-  انواع برنامه ها و برنامه ریزی شهری............................................................................... ۳۲

 

قسمت دوم : برنامه ریزی و سوانح

۶-  نتایج فقدان برنامه ریزی شهری و مسائل شهرک های اقماری..................................... ۳۴

۷-  برنامه ریزی و تصمیم گیری در مدیریت سوانح و بحران............................................ ۳۷

۸-  نقش فرهنگ سازی در کاهش بلایای طبیعی از سوی مدیریت شهری........................ ۳۹

۹-  برنامه‌ریزی شهری و نقش آن در کاهش آسیب‌های زلزله............................................ ۴۳

 


بخش دوم : مقدمه ای بر نظریه های برنامه ریزی شهری

 

 

قسمت اول : نظریه ها و مدل ها

۱- مقدمه................................................................................................................................. ۵۱

۲-  برنامه ریزان ونظریه پردازان برجسته عصر جدید .......................................................... ۵۳

۳- نظریه های برنامه ریزی شهری ........................................................................................ ۵۸

 

قسمت دوم : مسائل شهرنشینی و سوانح

۴- مسائل و مشکلات شهرنشینی در عصر حاضر................................................. ۷۴

۵- طرح احداث شهرهای جدید و آینده شهرنشینی در ایران.............................................. ۷۷

۶- مدیریت شهری و نقش آن در کنترل سوانح................................................................... ۹۳

۷- ایمنی در مقابل سوانح باتاکید برطرح­های شهرسازی ( آتش سوزی) .......................... ۹۷

 

بخش سوم : روش های کنترل گسترش بی رویه شهرها

 

قسمت اول: نقش مهاجرت به شهرها و گسترش سوانح

۱- علل مهاجرت روستائیان به شهرها آثار وضعی آن ........................................................ ۱۱۱

۲- عوامل گسترش شهرها و رشد بی رویه شهرنشینی......................................................... ۱۱۶

۳- حاشیه نشینی در شهرها و اثرات آن بر روی سوانح....................................................... ۱۲۱

۴- ترافیک وآلودگی محیط زیست شهری دراثر افزایش جمعیت شهر........................... ۱۳۵

 

قسمت دوم : راهکارهای کنترل رشد شهرها

۵- ساختن شهری انسانی برای تأمین رفاه و آسایش بیشتر شهروندان............................... ۱۴۱

۶- برنامه‌ریزی کاربری اراضی شهری و زلزله.................................................................... ۱۴۹

۷- مدیریت پایدار حمل و نقل شهری و راهکارهای آن..................................................... ۱۷۰

۸- استقرار نظام مدیریت کارآمد در دستگاه های اجرایی.................................................. ۱۷۷

 

بخش چهارم : مقدمه ای بر طرح­های جامع و تفصیلی شهرها

 

قسمت اول : تاریخچه طرح­های توسعه شهری

۱- جایگاه طرح‌های توسعه و عمران شهری در نظام شهرسازی کشور.............................. ۱۸۱

۲-  معرفی انواع طرح های شهرسازی و معماری................................................................ ۱۸۵

۳- طرح جامع تهران (طرح راهبردی عمران و تآثیر آن برسوانح)..................................... ۱۹۰

 

قسمت دوم : مسائل اجتماعی شهرها و موضوع مسکن

۴- نقاط ضعف و تهدیدهای موجود در برنامه ریزی مسکن.............................................. ۱۹۹

۵- رویکرد اجتماعی و فرهنگی به مدیریت شهر................................................................ ۲۰۶

۶- نقش شهرهای جدید در تعادل جمعیت مادر شهرها...................................................... ۲۰۹

 

بخش پنجم : آسیب پذیری شهرها نسبت به عوامل گوناگون

 

قسمت اول : تراکم های شهری ، سوانح و ایمنی

۱- مقدمه............................................................................................................................... ۲۱۹

۲- انواع و علل حوادث و سوانح شهری............................................................................. ۲۲۰

۳- تراکم جمعیت و ساخت و سازها و نقش آن درخسارت­های سوانح............................ ۲۲۴

۴- منشور جامعه ایمن در برابر سوانح و حوادث................................................................. ۲۳۲

 

 
   


قسمت دوم : نقش برنامه ریزی شهری در کاهش سوانح

۵- برنامه پاکسازی و بهسازی مناطق حاشیه نشین................................................................ ۲۴۰

۶- سیستم حمل و نقل درون شهری و برون شهری............................................................ ۲۴۴

۷- ضرورت و اهمیت کسب آمادگی در برابر خطرات...................................................... ۲۵۰

 

بخش ششم : نقش برنامه ریزی شهری در پیش­گیری از سوانح

 

قسمت اول : نقش برنامه ریزی شهری در کنترل اثرات سوانح

۱- برنامه ریزی و آمادگی برای شرایط بحران و بروز سوانح............................................ ۲۶۱

۲- نقش برنامه ریزی شهری در کنترل بحران ها (سیلاب،زلزله و...)................................. ۲۷۰

۳-  برنامه استراتژیک کاهش حوادث سازمان ملل متحد.................................................. ۲۷۷

 

قسمت دوم : کارکرد سازمان های امداد و نجات و مدیریت بحران

۴- نقش سازمان پدافند غیر عامل (اهداف و کارکردهای آن)........................................... ۲۸۰

۵- نقش سازمانهای امدادونجات(هلال احمر،اورژانس،آتش نشانی و...).......................... ۲۹۰

۶- بررسی سیر تحول مدیریت سوانح ( مدیریت بحران ) در ایران................................... ۲۹۹

۷- نقش آموزش و ترویج فرهنگ خودامدادی و ایمنی ................................................... ۳۱۲

 

بخش هفتم : برنامه ریزی و مدیریت شهری در مواجهه با سوانح

 

قسمت اول:نقش برنامه ریزی و مدیریت شهری در مواجهه با سوانح

مقدمه..................................................................................................................................... ۳۱۹

۱- برنامه ریزی برای واکنش صحیح و سریع در مقابل سوانح.......................................... ۳۲۰

۲- مدیریت شهری،اهداف و راهبرد‌(شهر مرکز فرصت و..‌.)............................................ ۳۲۶

۳- عوامل مؤثر در تصادفات جاده ای و اقدامات پیش گیرانه............................................ ۳۳۵

۴- برنامه ریزی راهبردی مدیریتی، کاربردی در بحران و سوانح...................................... ۳۴۶

 

قسمت دوم : راه حل ها و طرح های آمادگی در برابر سوانح

۵- جایگاه ارزیابی سانحه در مدیریت حوادث طبیعی........................................................ ۳۶۳

۶- ارزیابی سریع بهداشتی حلقه مفقوده مدیریت سوانح.................................................... ۳۶۷

۷-  آمادگی و مدیریت بهداشت محیط برای کاهش اثرات بلایا.................................... ۳۷۰

۸- نتیجه­گیری و ارائه پیشنهاد و توصیه اجرایی.................................................................. ۳۸۹

ضمیمه

سرفصل مصوب شورای عالی برنامه ریزی وزارت علوم،تحقیقات وفناوری.۳۰۵............. ۳۹۳

فهرست منابع......................................................................................................................... ۳۹۵

     
     
 
   

 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

فهرست مطالب کتاب سوانح و رابطه آن با توسعه و برنامه ریزی

عنوان                                                                    صفحه

 

فصل اول : کلیات

۱-۱  مقدمه ( مؤلف و ناشر) .................................................................. ۷

۲-۱  پیش گفتار................................................................................... ۹

۳-۱  منظومه کتاب............................................................................. ۱۰

۴-۱ اهداف آموزشی.......................................................................... ۱۳

 

فصل دوم : فرآیند توسعه

۱-۲ مقدمه و پیشینه تاریخی و پیدایش مفهوم توسعه پایدار....................... ۱۹

۲-۲  توسعه چیست ؟ شاخص های توسعه.............................................. ۲۰

۳-۲  اهداف توسعه............................................................................. ۲۴

۴-۲ مدل­ها و اصول توسعه و ارتباط آن با سوانح..................................... ۳۳

۵-۲ شاخص­های توسعه پایدار............................................................. ۳۶

۶-۲ موارد هفت گانه توسعه سیاسی ومشارکت مردم در اداره شهرها......... ۴۰

۷-۲  ویژگی های جوامع سنتی و مدرن ومقایسه آنهادرجامعه ایران............ ۴۶

۸-۲  راه­حل­های موجود برای غلبه بر عوامل منفی توسعه.......................... ۶۱

۹-۲  کشورهای در حال توسعه............................................................. ۶۳

۱۰-۲ شکاف درتجربیات رهبران جهان سوم بارهبران کشورهای صنعتی... ۶۷

۱۱-۲  وجوه مشترک جوامع برای سنجش میزان توسعه یافتگی................. ۷۰

۱۲-۲  تآثیرگذاری توسعه یافتگی در کاهش وکنترل خسارات ناشی ازسوانح۷۱

۱۳-۲  نتیجه گیری از مباحث فصل دوم................................................. ۷۲

 

فصل سوم: خط اتصال توسعه پایدارشهری باسوانح

۱-۳  مقدمه ....................................................................................... ۷۷

۲-۳  توسعه شهری پایدار.................................................................... ۷۸

۳-۳  جامعه وشهر ایمن....................................................................... ۷۹

۴-۳  دلایل وعلل توسعه شهرها............................................................ ۸۷

۵-۳  مسائل مدیریت شهری درکشورهای درحال توسعه........................... ۸۸

۶-۳  آموزش و ایمنی حق شهروندان..................................................... ۸۹

۷-۳  عوامل محیطی توسعه ومدیریت سوانح........................................... ۹۱

۸-۳  توسعه اجتماعی وآسیب­های ناشی از آن........................................ ۹۲

۹-۳ تجدید حیات شهری وارتقاء تجهیزات وفرهنگ ایمنی..................... ۹۵

۱۰-۳  مشارکت شهروندان درساختن شهرهای ایمن وپایدار..................... ۹۷

۱۱-۳  نتیجه­گیری ازمباحث فصل سوم.................................................. ۹۸

 

فصل چهارم :کارکردهای برنامه ریزی در ارتباط با سوانح

مقدمه ............................................................................................. ۱۰۳

۱-۴  برنامه ریزی شهری چیست ........................................................ ۱۰۵

۲-۴  مدل ها ، اصول و مراحل برنامه ریزی.......................................... ۱۰۶

۳-۴  منابع و عوامل انسانی................................................................. ۱۰۹

۴-۴  مهاجرت وحاشیه نشینی در شهرها و ارتباط آن با میزان سوانح........ ۱۱۳

۵-۴  تدوین نظریه بومی توسعه( متدولوژی بومی سازی دانش و تکنولوژی) ۱۱۵

۶-۴  فرآیند مباحث مد یریت و ویژگی های مدیر بحران....................... ۱۱۸

۷-۴  مدیریت سوانح و برنامه ریزی شهری........................................... ۱۲۳

۸-۴   الگوی عملی برای مدیریت قبل، حین و بعد از فاجعه.................... ۱۲۷

۹-۴  طرح نهایی مدیریت بحران با اقتباس ازمدل وارینگ و گلندون........ ۱۳۲

۱۰-۴ برنامه­ریزی واکنش اضطراری مناسب......................................... ۱۳۴

۱۱-۴ نتیجه گیری(ترویج فرهنگ ایمنی و خودامدادی)......................... ۱۳۶

 

فصل پنجم : تحلیل رابطه سوانح با توسعه و برنامه ریزی

چرخه دمینگ.................................................................................. ۱۴۳

۱-۵ مقدمه....................................................................................... ۱۴۴

۲-۵ سوانح وامکانات توسعه جدید..................................................... ۱۴۵

۳-۵  توسعه و آثار تخریبی آن بر محیط­زیست..................................... ۱۴۶

۴-۵  توسعه و نقش آن در پیش­گیری و کنترل سوانح............................ ۱۵۴

۵-۵  توسعه شبکه های اطلاع رسانی................................................... ۱۵۵

۶-۵  سوانح و چالش­های توسعه نیافتگی............................................. ۱۵۶

۷-۵  سازمان­های امداد و نجات و الگوی جامع و مراحل مدیریت بحران.. ۱۵۸

۸-۵ ویژگی­ها، کاربری­ها و اهداف تأسیس شهرک بین­المللی امداد و نجات ۱۶۴

۹-۵ شهر عمودی (متراکم) و توسعه پایدار........................................... ۱۷۴

۱۰-۵ برنامه­ریزی، توسعه و تأثیرگذاری آن بر روی سوانح..................... ۱۷۷

۱۱-۵ برنامه­ریزی مدیریت بلایا و مخاطرات محیطی در راستای توسعه پایدار۱۸۰

۱۲-۵ بازآفرینی برنامه­ریزی و مدیریت توسعه روستایی در ایران............. ۱۸۴

۱۳-۵ برنامه­ریزی و سوانح (ضرورت و اهمیت بازسازی پس از سانحه)... ۱۸۵

نتیجه­­گیری و ارائه پیشنهادهای اجرائی و عملیاتی.................................. ۱۸۷

فرمولیزه کردن «توسعه»، «سوانح» و «برنامه­ریزی».................................. ۱۹۲

منابع و مأخذ.................................................................................... ۱۹۷

 

 

 

ضمائم و پیوست ها

یک گزارش علمی/آزمون دشوار مدیریت بحران ژاپن........................... ۲۰۷

نتایج گروه تحقیقاتی دولتی ژاپن........................................................ ۲۱۳

گزارش فاجعه زلزله در شمال کشور(درس ها و عبرت ها)..................... ۲۱۷

طرح مصوب درس مبانی سوانح و ارتباط آن با توسعه و برنامه ریزی، شورای عالی برنامه ریزی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری